RSS Feed

Έξι νύχτες στην Ακρόπολη, ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ (1900-1971)

Από Ειρήνη Πατσή,Φιλόλογο ΑΠΘ

 

   Το έργο <<Έξι νύχτες στην Ακρόπολη>> αποτελεί το μοναδικό μυθιστόρημα που ολοκλήρωσε και δημοσίευσε ο Γ.Σεφέρης.Αυτό το χαρακτηριστικό καθώς και το γεγονός ότι αποτελεί έργο ενός ποιητή,το κάνει να ξεχωρίζει ανάμεσα στο υπόλοιπο συγγραφικό του έργο.Το εν λόγω πεζογράφημα ανήκει στα αντίστοιχα του μοντερνιστικού κινήματος της Ευρώπης των μέσων του 19ου αι.Η α’ γραφή του μυθιστορήματος γίνεται την 4ετία 1926-1930 ενώ το 1954 ο Σεφέρης ανακαλύπτει σε ένα φάκελο «κομμάτια από μια αφήγηση προχωρημένη».Αυτή η ανακάλυψη τον προκαλεί να τα συναρμολογήσει ώστε να δημιουργηθεί ένα άρτιο κείμενο.

   Πρόκειται για το μοναδικό μυθιστόρημα του Σεφέρη,όχι όμως και το μοναδικό πεζό.Το πεζό του έργο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων δοκίμια,αλληλογραφία με σπουδαίους ανθρώπους της εποχής του καθώς καιπροσωπικά και πολιτικά ημερολόγια.

   Κεντρικό πρόσωπο της αφήγησης του,ο Στράτης (που μετέπειτα εμφανίζεται με το επώνυμο Θαλασσινός).Ο Στράτης αποτελεί το alter ego του Σεφέρη που εντέχνως,το χρησιμοποιεί για να εξερευνήσει τη ζωή στην Αθήνα και τ’αποτελέσματά της,αποτελεί τη δίοδο για να εξετάσει τον κόσμο της πόλης με μια άλλη οπτική.Μιλάμε για έναν νέο αστό ποιητή στα μέσα του 1920,μετά την επιστροφή του στην Αθήνα από τις σπουδές του στο Παρίσι.Ο νεαρός επιστρέφει όντας σε ένα τεράστιο υπαρξιακό αδιέξοδο και προσπαθεί να βρει με κάθε τρόπο τον εαυτό του.Βιώνει το υπαρξιακό,καλλιτεχνικό και ερωτικό τέλμα ενώ στη ζωή του μπαίνει μια γυναικεία παρουσία να τον λυτρώσει ως βιολογική και καλλιτεχνική παρουσία.Έτσι αποκαθίσταται ο εσωτερικός του κόσμος.Όμως,η »κατά πανσέληνον» άνοδος στην Ακρόπολη μαζί με μια παρέα φίλων που αποφασίζουν να επισκέπτονται τον ιερό βράχο για τις επόμενες 6 πανσελήνους,είναι εξίσου λυτρωτική και τους οδηγεί στην ανακάλυψη και της συλλογικής τους ταυτότητας.Ταυτόχρονα λοιπόν,ο ήρωας προσπαθεί να γνωρίσει τις ιδιαιτερότητες των φίλων του-του Νώντα,του Νικόλα,του Καλλικλή,της Σαλώμης,της Λάλας και της Σφίγγας ενώ την ίδια στιγμή προκύπτουν μέσα του ερωτήματα και για την ύπαρξη της ελληνικής κοινωνίας.Επιπλέον,καταλυτική για τη διαμόρφωση των σκέψεων του είναι η συνάντησή του με τη Σαλώμη και τη Λάλα αφού εμπλέκεται ερωτικά και με τις δύο,γεγονός που τον μεταμορφώνει και τον οδηγεί κοντά στο θάνατο,καταρρέει εξαιτίας του.Δεν πρέπει βέβαια,να αγνοήσουμε το γεγονός οτι ο πρωταγώνιστης περιπέφτει σε αυτές τις σκέψεις υπό την σκιά της Ακρόπολης που τον βοηθά να ξεκινήσει ένα μυστικιστικό ταξίδι με το φως της πανσελήνου και τον οδηγεί στην τελικά κάθαρση.

  Ακόμα,θεωρώ πως θα πρέπει να αναφερθώ και στον χρόνο διαδραμάτισης των γεγονότων του μυθιστορήματος,ο οποίος είναι η περίοδος 1925-27.Ενδιαφέρον παρουσιάζει η μορφή της ελληνικής κοινωνίας αυτή την εποχή.Μας δίνεται η εικόνα μιας αδιαμόρφωτης κοινωνίας,που όμως έχει άμεση ανάγκη απο εκσυγχρονισμό και ικανούς πολιτικούς.Ηπρωτεύουσα μοιάζει περισσότερο με επαρχιακή πόλη και ο τόπος φαίνεται να έχει ταλανιστεί υπερβολικά από τα μεγαλεπίβολα σχέδια της Μεγάλης Ιδέας και των ανίκανων πολιτικών που εκμεταλλεύτηκαν δημαγωγικά τους Έλληνες.Οι πολιτικοί της εποχής στερούνται ανθρωπιάς,μόρφωσης,είναι άτολμοι και ανεύθυνοι με μοναδικό τους ενδιαφέρον την ατομική τους προβολή.Συντηρούν πελατειακές σχέσεις με τους ψηφοφόρους τους και εξιδανικεύουν την πραγματικότητα για να επιτύχουν τους στόχους τους.Κάπου ο Στράτης αναφέρει χαρακτηριστικα:»στην Ελλάδα υπήρχαν πάντα οι δυο ράτσες,η ράτσα του Σωκράτη και η ράτσα του Άνυτου».Έτσι υπαινίσσεται την έλλειψη  συλλογικότητας και συνεργασίας.Βέβαια,κι ο ελληνικός λαός κινείται στο ίδιο μοτίβο:ενδιαφέρεται για το ατομικό του συμφέρον χωρίς να έχει κατανοήσει πλήρως τα αδιέξοδα στα οποία έχει περιέλθει.Έχει αλλοτριωθεί από κάθε είδους αξία.

  Ωστόσο,ο Στράτης και η παρέα του αποτελούν μια μερίδα ανθρώπων πνευματικών που έχουν ανάγκη από πρότυπα διανοουμενων.Αυτό το ρόλο αναλαμβάνει ο Λογκομάνος,ποιητής της εποχής,που αποστασιοποιείται απο τη σκληρή καθημερινότητα και θέτει ως σκοπό του να υποτάξει τους άλλους στη δική του αυθεντία.Αντιμετωπίζει τη ζωή χωρίς καμιά διάθεση να προσφέρει στην κοινωνία.Αντίθετα,ο Στράτης εκπροσωπεί τον ευαίσθητο και προβληματισμένο διανοούμενο,αυτόν που βρίσκεται κοντά στον άνθρωπο.

  Η λύση στο αδιέξοδο του βρίσκεται τελικά,στην ελληνική επαρχία με τον αυθεντικό της,γνήσιο χαρακτήρα.Τα αισθήματα που του προκαλεί η φύση διαφαίνονται κι όταν φτάνει κάποια στιγμή στο νησί της Σαλώμης:»Δυνατή ευωδιά από τα σκίνα.Ο άγνωστος κόλπος της νύχτας μ’έναν απόμακρο σφυγμό βαθιά στις ρίζες μιας πατρίδας.Άλλη ζωη.»Τον συναρπάζει η αγνότητά της,αντίθετα από τον ψεύτικο πολιτισμό της πόλης.Στην επαρχία έρχεται πιο κοντά στις ρίζες της φυλής του,βρίσκει το έθνος,επανακτά τη χαμένη του δημιουργικότητα.

  Τέλος,δεν γίνεται να παραλείψω να τονίσω τον σπουδαίο ρόλο της Ακρόπολης στο μυθιστόρημα γι’ακομη μια φορα:γίνεται το σημείο αναφοράς,γύρω από τον τόπο αυτό περιστρέφονται τα πάντα σε συνδιασμό με ολόκληρη την πόλη της Αθήνας.Η Ακρόπολη αποτελεί το απόλυτο στοιχείο της αθηναικής μυθολογίας.Η παρέαπιστεύει ότι επισκεπτόμενη το υψηλότερο σημείο της πόλης,θα γνωρίσει την αληθινή φύση και συγχρόνως,θα απαλύνει οποιαδήποτε άλλη νεύρωσή της.

Advertisements

One response »

  1. Πρόκειται για έργο μάλλον πρωτοποριακό για την εποχή του, παρόλο που ο Σεφέρηςαρνήθηκε λόγω διάφορων ενδοιασμών να το εκδώσει κι αυτό γιατί ένιωθε περισσότερο καλός ποιητής παρά αφηγητής!!

    Απάντηση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: